Stowarzyszenie Pokolenie zaprasza na wystawę plenerową pt: „Żołnierze wyklęci - antykomunistyczne podziemie zbrojne po 1944 roku”.

   Bodajby cię Niemcy okupowali, a Rosjanie wyzwolili – życzono w latach 1944 – 1945 swoim największym wrogom

    Pierwsze kontakty z Armią Czerwoną w 1944 r. mimo licznych rabunków, gwałtów oraz egzekucji nie potwierdzały tego co miało dopiero nadejść. W styczniu 1945 sowieci rozpoczęli wielką ofensywę. Prawdziwa twarz wyzwolicieli ukazała się zwłaszcza po przekroczeniu przedwojennej granicy polsko – niemieckiej. Zajęcie Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego przez wojska sowieckie dokonało się bez większych zniszczeń i strat materialnych. Był to pierwszy tak silnie zurbanizowany i uprzemysłowiony obszar, na który wkraczała w swym wyzwolicielskim marszu, niezwyciężona armia czerwona. Stalin pragnął go zająć w stanie nienaruszonym. Wiedział, że bogactwa Śląska będą mu potrzebne do przeprowadzenia kolejnej ofensywy. Zajmowane tereny traktowane były jako ziemie podbite, gdzie nie trzeba się było z nikim, ani z niczym liczyć.
Zajmujące się tereny Śląska wojska I Frontu Ukraińskiego posiadały specjalne oddziały NKWD przeznaczone do tzw. ochrony tyłów. Ich głównym zadaniem było represjonowanie miejscowej ludności. W bezmyślnym szale okrucieństwa sowieci mordowali, gwałcili, dopuszczali się rabunków na masową skalę.
18 czerwca 1945 r. pełniący obowiązki Delegata Rządu, Stefan Korboński depeszował do Londynu :
„ ...Ze Śląska Górnego sowiety wywożą wszystkie składy żywnościowe, urządzenia techniczne, zainwestowane podczas okupacji, jak i dużą część maszyn i urządzeń przedwojennych..”.

Z kolei PPR – owski starosta głupczycki w swym sprawozdaniu pisał:
„... Armia czerwona zabiera żywność i wywozi urządzenia fabryk i mieszkań, jak i magazyny żywności, odzieży i inwentarz żywy... Interwencja u władz miejscowych Czerwonej Armii jest bezskuteczna i bezcelowa. Brak nam ochrony Wojska Polskiego...”.

27 stycznia 1945 roku sowieci zajęli Katowice...


Okres kształtowania się tzw. władzy ludowej był do niedawna fałszywie przedstawiany przez komunistycznych propagandzistów różnej maści. Dla nich żołnierze podziemia, którzy często z bronią w ręku, prowadzili dalszą walkę o Wolną i Niepodległą – byli tylko bandytami z nazistowskim rodowodem.
Dopiero dziś odkrywana jest prawdziwa historia tzw. Żołnierzy Wyklętych - ludzi walczących z komunistyczną okupacją po 1944 roku. Walki heroicznej i zarazem tragicznej, walki celowo wymazywanej z najnowszej historii Polski.

Śląsk nie zaliczał się tych dzielnic, gdzie warunki sprzyjałyby działaniom partyzanckim. Teren ten gęsto zaludniony, pokryty licznymi osadami, silnie zurbanizowany, był mało korzystny dla zbrojnej konspiracji. Większe kompleksy leśne znajdowały się tylko na Podbeskidziu oraz w powiatach : olkuskim ( resztki Puszczy Olkuskiej ), zawierciańskim ( kompleksy podmokłych bagien, i łąk ) , lublinieckim oraz na Śląsku Opolskim. Właśnie na tych terenach działały najsilniejsze oddziały partyzanckie AK walczące z okupantem niemieckim. W związku z informacjami napływającymi ze wschodnich okręgów AK oraz niedostatecznym uzbrojeniem, został wydany zakaz wykonywania „ Burzy” na terenach Okręgu Śląskiego AK. Wyjątek stanowiły oddziały leśne, do których zbliżała się ofensywa wojsk sowieckich. Aktywnie włączyły się one do walki, podejmując z sowietami taktyczną współpracę. Po zakończeniu działań były one rozbrajane, a kadra dowódcza i żołnierze w większości internowani.
16 stycznia 1945 r. we wsi Sieraków doszło do spotkania kompani partyzanckiej „ Surowiec” dowodzonej przez por. Stanisława Wencla ps. Twardy z wojskami sowieckimi. W czasie uroczystego, porannego apelu, AK – owcy zostali otoczeni przez czerwoną piechotę i czołgi. Zażądano od nich złożenia broni, większość partyzantów została internowana. To tylko jeden z przykładów tego, jak kończyło się spotkanie z wyzwolicielami.

Oddziały partyzanckie najlepiej zorganizowanego w Okręgu, Inspektoratu rybnickiego, odmówiły współpracy oraz ujawnienia. W zdecydowanej większości pozostały w konspiracji. Podjęły one aktywną walkę z komunistyczną okupacją, wchodząc w skład nowej organizacji zbrojnej pod nazwą Konspiracyjne Wojsko Polskie. Dalsza walka była dla nich logiczną kontynuacją oporu przeciwko zniewoleniu Polski, tym razem przez nowego wroga – komunizm.

Serdecznie zapraszamy na wystawę plenerową poświęcono historii tej walki jaką toczono w całym kraju, jak i w naszym regionie. Na kilkudziesięciu planszach wystawienniczych przedstawione zostały w postaci zdjęć oraz stosownych opisów dzieje min. oporu na kresach południowo – wschodnich, Nowogródczyźnie po lipcu 1944 r. Zapoznacie się Państwo min. z historią walki V i VI Brygady Wileńskie AK w latach 1944 – 1952, Narodowych Sił Zbrojnych, Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, Konspiracyjnego Wojska Polskiego oraz Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość.

Wystawa została zorganizowana przez :
Oficynę Wydawniczą Volumen
Radę Ochrony Pamięci Walki i Męczeństwa
Biuro Bezpieczeństwa Narodowego

Lokalny organizator :
Stowarzyszenie Pokolenie